Úrgangsmál - spurt og svarað

Hver ræður því hvað og hvernig er flokkað?

Bæjarfélagið setur reglur um meðhöndlun úrgangs og gerir sorpsamþykkt sem íbúum er skylt að fylgja. Þessar reglur miða að því að uppfylla skilyrði og markmið sem samþykkt eru af Alþingi og skuldbindandi fyrir íslendinga alla í samfélagi þjóðanna. Bærinn ákveður þjónustustigið og þær aðferðir sem notaðar eru.

Hvar á ég að staðsetja tunnuna?

Miðað er við 7 metra frá þeim stað sem sorpbíll getur stöðvað. Aðal atriðið er að gott aðgengi sé. Ekki þurfi að fara með tunnur upp og niður tröppur sé hjá því komist. Tunnur séu staðsettar götumegin húss. Kjósi íbúi að staðsetja tunnu annarsstaðar en viðmið segir til um þarf íbúi að koma tunnunni á slíkan stað á losunardegi. Tunnufestingar verða að vera handhægar, gott að hafa í huga að starfsmenn þurfa að getað losa í ílátin í myrkri og frosti með vettlinga á höndum. Gámaþjónusta Norðurlands selur gegn vægu verði handhægar festingar.

Tunnan fauk og olli skemmdum. Hver er bótaskyldur?

Íbúi ber ábyrgð á hlutum sem fokið geta innan sinna lóðarmarka.

Hvenær er losað?

Á heimasíðu Akureyrarbæjar og heimasíðu Gámaþjónustu Norðurlands er sorphirðudagatal sem fylgt er. Getur riðlast ef færð og veður veldur ófyrirséðum töfum. Slíkar tafir eru unnar upp strax og aðstæður leyfa.

Tunnan og innra hólfið fyrir lífræna úrganginn yfirfyllast. Hvað er til ráða?

Huga skal að flokkuninni. Er enn verið að setja endurvinnsluefni í tunnuna sem ætti fara á gámavöll eða grenndarstöð? Er möguleiki á að nýta matarafganga betur? Hægt er að fara sjálfur með það sem ekki rúmast í ílátum á gámavöllinn við Réttarhvamm. Hægt er að fá aðra tunnu en þá þarf að greiða tvöfalt sorphirðugjald.

Af hverju er sorp í kringum yfirfullar tunnur ekki hirt?

Úrgang sem fellur til við heimilishaldið á að setja í ílát sem til þess eru ætluð og íbúum sköffuð. Oftar en ekki er ástæðan þess að ílát yfirfyllast sú að endurvinnanlegur úrgangur er illa eða alls ekki flokkaður frá. Íbúar eiga að flokka og gangast undir þær reglur sem samfélagið setur þeim. Hjá stórum fjölskyldum getur vandamál skapast þrátt fyrir góða flokkun, þá er hægt að útvega stærra ílát eða annað. Það hefur í för með sér auka kostnað sem leggst á viðkomandi. Íbúi getur farið með umfram úrgang á gámastæði og nýtt klippikortið sitt. Íbúi getur sett sig í samband við starfsmann sorphirðunnar og beðið um að taka með tilfallandi lítilræði. Starfsmönnum er óheimilt að taka óumbeðið umfram sorp. Ófá dæmi eru til um að starfsmenn hafi í ógáti hent verðmætum sem geymd eru við sorptunnur jafnvel í ruslapokum.

Þarf ég að þvo endurvinnsluefnin?

Allt efni sem fer til endurvinnslu þarf að vera nokkuð hreint og gæta þarf að því að ekki séu matarafgangar í umbúðum t.d. þarf að skola fernur og láta vatnið leka úr að mestu. Ekki er nauðsynlegt að þurrka umbúðirnar.
Oft á tíðum er um samsettar umbúðir að ræða og er þá gott að aðskilja efnin eins og mögulegt er t.d að taka ál- eða pappafilmu af jógúrt- og skyrumbúðum og fleiri umbúðum áður en efnin eru sett í viðeigandi ílát. Plast tappa af drykkjarfernum þarf ekki að fjarlægja en auðvitað kostur.

Hvernig virkar gámasvæðið?

Gámasvæðið er flokkunarstöð. Á gámasvæðinu eru tveir rampar. Annar er grænn og við hann eru gámar fyrir endurvinnanleg efni sem sveitarfélagið ber ekki beinan kostnað við að afsetja og ekki tekið klipp af korti. Hinn rampinn er rauður og við hann gámar fyrir gjaldskildan úrgang eða klipp af korti. Mikilvægt er að koma með úrganginn forflokkaðan á kerru eða í bíl svo afgreiðsla gangi vel fyrir sig. Allir gámar eru merktir og starfsfólk á staðnum til að leiðbeina. Tæma ber innihald allra í plastpoka í viðeigandi ílát og hert eftirlit verður með því hvaða innilhald pokar sem hent er í pressugám undir almennan úrgang til urðunar hafa að geyma. Spilliefna kör og skil á raftækjum fara fram á suðurhluta gámasvæðis við útkeyrsluhlið.

Maíspokarnir eru búnir. Hvar fæ ég fleiri?

Heimili fá að kostnaðarlausu 150 poka á ári. 100 pokum er dreift einu sinni á ári í byrjun mars. 50 poka geta íbúar sótt til Gámaþjónustu Norðurlands án endurgjalds einu sinni á ári. Hægt er að kaupa poka hjá GÞN og í helstu matvöruverslunum í bænum. Íbúar athugi að nýta pokana sem best. Við heyrum að sumir noti sama pokann í allt að vikutíma án þess að lyktarvandamál komi upp. Auðvitað fer það eftir því hvaða matarleifar er verið með. T.d lykta fiskafgangar meira en kjöt- og grænmetisafgangar. Eftir því sem matarleifarnar eru þurrari þeim mun minni lykt. Best er að nota körfunar og láta lofta vel um. Þá þornar efnið og minni hætta á vondri lykt.

Hverju er safnað á grenndarstöðvum?

Á grenndarstöðvum eru 9 ílát.

  • Gámur undir dagblöð og tímarit. Gert er ráð fyrir að þessi flokkur endurvinnsluefna notist sem stoðefni í jarðagerð hjá Moltu. Skrifstofupappír/umslög mega fara í þennan gám. Mjög milkilvægt að plast slæðist ekki með.
  • Gámur undir bylgjupappa og sléttan pappa.( tveir flokkar í sama gám) Er losað í móttökustöð Gámaþjónustunnar , pressað í stóra bagga til útflutnings.
  • Gámur undir drykkjarfernur. Hvort sem er undan mjólkurvörum eða söfum með álfilmu inní eður ei. Er losað í móttökustöð og baggað til útflutnings.
  • Gámur undir plast. Einungis umbúðaplast, bæði hart og lint.. Er losað í móttökustöð , baggað og sent til Svíþjóðar til frekari flokkunar. Athuga að plaströr,leikföng og plasthúsgögn t.d eru ekki umbúðir og þarf að skila á gámavöll í þar til gerðan gám.
  • Kar undir málma. Niðursuðudósir,álpappír og lok af glerkrukkum. Er losað til málmsöfnunarfyrirtækja til útflutnings. Raftæki eiga ekki heima í þessum flokk heldur skilist á gámastæði.
  • Kar undir gler. Umbúðir (krukkur) og brotið eða skemmt leirtau. Er losað til Skútabergs og mulið þar. Nýtt til uppfyllingar.
  • Staurakassi undir rafhlöður. Losað í móttökustöð. Flokkað og flutt út til endurvinnslu og eyðingar.
  • Kertaafgangar. Losað til Plastiðjunnar Bjargs og nýtt til framleiðslu á nýjum kertum. Sprittkerta bikarar skal setja með málmum.
  • Matarolía/steikingarfeiti. Sérstakt ílát er á grenndarstöðvum fyrir slíkan úrgang. Olían og feitin eru nýtt til lífdíselframleiðslu hjá Orkey hér á Akureyri. Slíkur úrgangur er mjög óæskilegur í frárennslislagnir, þar sem hann storknar og hleður á sig æskilegri úrgangi og myndar stíflur. Græna trektin er hægt að nálgast í þjónustuveri Norðurorku og í þjónustuandyri Ráðhússins. Sjá meira á heimasíðu Vistorku

Hvað geri ég ef grenndargámurinn er fullur?

Þó gámar á grenndarstöðvum víðs vegar um bæinn séu tæmdir daglega fyllast þeir reglulega. Hjálpumst að og förum með stærra magn upp á Gámasvæðið við Réttarhvamm.

Sjá nánar í fréttinni hér

 

 

Síðast uppfært 04. apríl 2018