Hlíðarskál og Fríðuskál (Friðarskál)

Hlíðarskál er stutt dalhvilft eða skál ofantil í Hlíðafjalli, næst fyrir sunnan Reithólaskálina, en milli þeirra kallast Hlíðarhryggur. Er skálin í 700-1000 m h.y.s., og liggja þar jafnan fannir (eða smávegis skáljökull) allt sumarið, og blasa við Akureyri.  Á urðarrimanum milli efri og neðri fannanna koma fram lurkar af fornum surtarbrandi.  Sunnan og neðan við Hlíðarskál er grunn hvilft eða slöður í fjallið, líkast sem þar hafi hrunið framan af fjallsöxlinni, og kallast það Fríðuskál eða Friðarskál (e.t.v. Fríðaskál upphaflega).

Neðan við Fríðuskál er áberandi flötur eða hjalli í fjallinu, og kallast Hjallinn.  Virðist hann vera myndaður ef efni því sem hrunið hefur úr Fríðuskál, og er því í rauninni berghlaupshöfði.  Hefur berghlaupið líklega gerst meðan jökull lá í þessari hæð í dalnum, en skriðjökultunga úr Hlíðarskál getur hafa aflagað það og sléttað.  Tveir lækir lækir koma ofan úr Hlíðarskál, og falla í djúpum giljum niður í gegnum Hjallann.  Heitir ytri lækurinn Byrgislækur, en sá syðri Fríðuskálarlækur, og er hann minni og verður einkum til úr lindum í Hjallanum, en sunan við hann og neðan í Hjallanum, eru margar lindir, sem hafa verið virkjaður fyrir Vatnsveitu Akureyrar (og sýna þær m.a. berghlaupseðli hans).  Í Fríðuskálarlæk er allhár foss neðst í hjallanum, og mjög fallega gróið umhverfis hann, víðir og blómgróður.

Utan við Fríðuskálarfoss er enn ein skálhvilftin framan í Hjallanum, milli giljanna, sýnilega lítil berghlaupsskál (sekúndert berghlaup), og sést þaðan lítil hlauptunga, með langsgárum, sem nær niður undir barm Glerárgils, og liggur bílaslóðin yfir hana neðantil.  Tungan er samt allvel gróin, og syðst í skálinni (við Fríðuskálarlækinn) er dýjaland með mjög fallegum mosa og mýragróðri.  (Þykir mér líklegt að það sé hin upprunalega Fríðaskál, en nafnið færst til.)  Sunnan við lækinn vottar einnig fyrir örlitlu berghlaupi eða sigi, framan í hjallanum, og hluti af hlauptungunni fyrrnefndu er norðan Byrgislækjar.




Staðardagskrá 21

Hlíðarskál er stutt dalhvilft eða skál ofantil í Hlíðafjalli, næst fyrir sunnan Reithólaskálina, en milli þeirra kallast Hlíðarhryggur. Er skálin í 700-1000 m h.y.s., og liggja þar jafnan fannir (eða smávegis skáljökull) allt sumarið, og blasa við Akureyri.  Á urðarrimanum milli efri og neðri fannanna koma fram lurkar af fornum surtarbrandi.  Sunnan og neðan við Hlíðarskál er grunn hvilft eða slöður í fjallið, líkast sem þar hafi hrunið framan af fjallsöxlinni, og kallast það Fríðuskál eða Friðarskál (e.t.v. Fríðaskál upphaflega).

Neðan við Fríðuskál er áberandi flötur eða hjalli í fjallinu, og kallast Hjallinn.  Virðist hann vera myndaður ef efni því sem hrunið hefur úr Fríðuskál, og er því í rauninni berghlaupshöfði.  Hefur berghlaupið líklega gerst meðan jökull lá í þessari hæð í dalnum, en skriðjökultunga úr Hlíðarskál getur hafa aflagað það og sléttað.  Tveir lækir lækir koma ofan úr Hlíðarskál, og falla í djúpum giljum niður í gegnum Hjallann.  Heitir ytri lækurinn Byrgislækur, en sá syðri Fríðuskálarlækur, og er hann minni og verður einkum til úr lindum í Hjallanum, en sunan við hann og neðan í Hjallanum, eru margar lindir, sem hafa verið virkjaður fyrir Vatnsveitu Akureyrar (og sýna þær m.a. berghlaupseðli hans).  Í Fríðuskálarlæk er allhár foss neðst í hjallanum, og mjög fallega gróið umhverfis hann, víðir og blómgróður.

Utan við Fríðuskálarfoss er enn ein skálhvilftin framan í Hjallanum, milli giljanna, sýnilega lítil berghlaupsskál (sekúndert berghlaup), og sést þaðan lítil hlauptunga, með langsgárum, sem nær niður undir barm Glerárgils, og liggur bílaslóðin yfir hana neðantil.  Tungan er samt allvel gróin, og syðst í skálinni (við Fríðuskálarlækinn) er dýjaland með mjög fallegum mosa og mýragróðri.  (Þykir mér líklegt að það sé hin upprunalega Fríðaskál, en nafnið færst til.)  Sunnan við lækinn vottar einnig fyrir örlitlu berghlaupi eða sigi, framan í hjallanum, og hluti af hlauptungunni fyrrnefndu er norðan Byrgislækjar.







Útlit síðu:

Haus_Blaakannan

Þetta vefsvæði byggir á Eplica